Alsace - Elzas
Alsace, ook wel de Elzas genoemd, is een regio in Frankrijk, gelegen op de linkeroever van de Rijn, in het westen begrensd door Lotharingen. Het is onderverdeeld door de departementen Haut-Rhin en Bas-Rhin.
Alsace werd in de vijfde eeuw net als Zwitserland en het zuidwesten van Duitsland bevolkt door de Germaanse stam de Alemannen.
Het was onderverdeeld in tal van steden, waaronder tien rijkssteden die direct onder het gezag van de Duitse Keizer vielen en in vele adellijke en geestelijke heerlijkheden. Vooral het huis Habsburg was een van de feodale heersers.
Cultureel
Cultureel behoorde Alsace tot het Rijnland en daardoor maakte het in de 16de eeuw de kerkhervormingen binnen het Duitse rijk mee. Met name de steden in de Alsace voerden het Lutheranisme in. Maar ook het Calvinisme en Zwinglianisme staken de kop op. De Duitse invloed uit die tijd is nog herkenbaar in de bouwstijl .
Strasbourg was een belangrijk intellectueel centrum waar de verschillende stromingen naast elkaar konden bestaan.
Het zuiden van Alsace (het departement Bas-Rhin) kwam daarbij grotendeels in Franse handen. Een succes voor het Franse streven de Rijn als landsgrens vast te leggen.
Het volgende succes vond plaats in 1681. Strasbourg en haar omgeving gingen over in Franse handen. Hierna volgden een voor een andere gebieden en in de loop van een eeuw kwam de gehele Alsace in Franse handen.
Tijdens de Franse revolutie werd in 1789 een centralistisch bestuur ingevoerd en kreeg de verfransing steeds meer gestalte. De burgerij ging zich steeds meer op Parijs oriënteren.
Desalniettemin bleef de boerenbevolking de oude Duitse dialecten spreken. Het Franse onderwijs was de oorzaak van tweetaligheid.
Alsace, ruim, mooi en landelijk
Na de Frans-Duitse oorlog in 1870 moest Frankrijk de Alsace weer aan Duitsland afstaan. Daarin vormde het de provincie Elzas-Lotharingen. Het Frans werd radicaal verwijderd uit het normale leven.
Duizenden Elzassers (1 op 10) verlieten hun geboortegrond en vertrokken naar Frankrijk.
Bij de ondertekening van de Vrede van Versailles in 1919 werd de Elzas weer bij Frankrijk ingelijfd.
Maar nu riep de onverbiddelijke invoering van het Frans in het bestuur en op scholen stevig verzet op. Daarbij ging het niet zozeer om nationale, maar om praktische redenen. De meeste Elzassers verstonden immers geen woord Frans meer.
Inval van de Duitse troepen in 1940
De inval van de Duitse troepen in 1940 en de daarop volgende bezetting van Frankrijk werd daarom niet door alle Elzassers afgewezen. De daarop volgende Nazi-terreur bracht daar al snel verandering in. Zeker na de invoering van de dienstplicht in de Wehrmacht.
De intocht van het Franse leger in 1945 was een werkelijke bevrijding en meer en meer Elzassers besloten definitief Frans te worden. Hun Duitse dialect werd niet meer doorgegeven aan hun kinderen.
De generatie die Duits op school had moeten leren raakte uitgestorven. De enige officiële taal werd geleidelijk het Frans.
Alsace, als u van rust houdt
De oorspronkelijke culturele verwevenheid met de Duitse streken aan de nadere kant van de Rijn is wel hier en daar nog te merken. Vooral de traditionele huizenbouw sluit aan bij die van het Duitse Rijnland.
Bron van inkomsten
De belangrijkste bron van inkomsten van de Alsace is landbouw, waarbij de wijnbouw een belangrijke plaats inneemt. Ook de Munster, de kaas uit Alsace is een heerlijkheid. In de regio’s rond de grote steden is vooral de dienstverlening op vele terreinen van belang.
Wijngaarden in de "Elzas"
De winters in Alsace zijn lang, donker en koud. De traditionele keuken is daar op afgestemd. Beroemd zijn de Bäckeoffe – drie soorten gemarineerd vlees met aardappels in witte Alsace wijn.
Choucroute garnie – zuurkool met diverse soorten varkensvlees en Coq-au-Riesling – haan in witte wijnsaus.
Alsace is een regio met veel mogelijkheden.
68 Haut-Rhin
Haut-Rhin is een van de rijkste departementen van Frankrijk. Wijnbouw en industrie gaan hier hand in hand. De welvaart is overal terug te vinden.
