ma-deuxieme-vie

Alles over wonen en leven in Frankrijk
Alle informatie overzichtelijk & compleet

Bestuurlijke vormgeving

Het is van wezenlijk belang iets van de bestuurlijke indeling van Frankrijk te weten. Bepaalde vergunningen worden door gemeenten verstrekt. Anderen door een arrondisement en soms zult u zich moeten wenden tot het departement of zelfs de staat.
Sta er altijd bij stil dat een goede relatie met de burgemeester van een gemeente een verrassend effect kan hebben.


De bestuurlijke indeling van Frankrijk kent een aantal lagen:

  • Op nationaal niveau – Franse staat;
  • De regio's (région);
  • De departementen (département)
  • De arrondissementen (arrondissement)
  • De kantons (canton)
  • De gemeenten (commune)

Regering

 
Het Elysée gezien vanuit de tuinen
Het Nationale bestuur van Frankrijk zetelt in het regeringscentrum, Parijs. De politieke macht ligt in handen van de president, de regering en het parlement. Toch mag men in Frankrijk het belang van de “vierde macht” niet onderschatten. Dat zijn de ambtenaren.
De machtigste man van het land is uiteraard de president. Hij wordt direct gekozen en is het hoofd van de regering. De president stelt zelf zijn regering samen en benoemt de ministers.

Parlement

Het Palais Bourbon, de Franse Tweede Kamer

Palais de Luxembourg, de Franse Senaat
Het Franse parlement bestaat, net als in Nederland, uit twee kamers.
De Franse Tweede Kamer wordt de assemblee (l’Assembleé Nationale) genoemd. De kamerleden noemt men Députés. De leden van de assemblee worden voor een periode van vijf jaar gekozen en zijn herkiesbaar.
Elke Député is afkomstig uit een bepaald kiesdistrict. Er zijn dus net zoveel zetels als kiesdistricten, n.l. 577. Daarvan zijn er 570 gereserveerd voor het moederland en 7 voor de overzeese gebiedsdelen. De assemblee is gehuisvest in het Palais Bourbon.

De Franse Eerste Kamer (le Sénat – ook wel Le Haute Assemblée genoemd) bestaat uit 321 senatoren. Deze worden indirect door het volk gekozen, namelijk door de burgemeesters en gemeenteraadsleden. Ze worden voor negen jaar gekozen, maar per drie jaar wordt een derde deel van de senaat vervangen.
De senaat zetelt in het Palais de Luxembourg

Indeling

De bestuurlijke indeling slaat met name op het werkingsgebied van de overheidsinstellingen. Per overheidsinstantie is bepaald op welk niveau zij zeggenschap heeft. Voor veel diensten geldt dat deze diensten voor bepaalde delen gedecentraliseerd zijn naar de regio's, de departementen, enz. Op dat niveau is die dienst dan verantwoording verschuldigd aan het bestuur van het niveau (de préfet, de sous-préfet), maar ook aan de centrale ministeriële organisatie waaronder zij valt.

Regio's

 
Sinds 1972 is Frankrijk, op het nationale niveau, opgedeeld in 26 regio’s. Hiervan telt men er 22 in het moederland en 4 voor de overzeese gebieden. Deze regio's zijn op hun beurt weer onderverdeeld in departementen. De préfet van een regio is de préfet van het departement waarvan zijn vestigingsplaats de hoofdstad van de regio is. De “regering” van een regio is in handen van de regionale raad, de conseil régional, welke bij de algemene verkiezingen wordt aangesteld. Het uitvoerende gezag is in handen van de voorzitter van de Regionale Raad.

Het moederland is dus opgedeeld in 22 regio’ s. Daar waar wij spreken over Normandië is deze streek gesplitst in twee regio's, Hoog- en Laag Normandië. Laag Normandië is op haar beurt weer verdeeld in drie departementen, te weten; Calvados, Orne en La Manche.

Departementen

Een departement (département) is de derde bestuurslaag in Frankrijk. Het komt meteen na het nationale niveau en de regio's (région). De departementen zijn op hun beurt weer onderverdeeld in arrondissementen. Frankrijk telt 100 departementen, waarvan 96 in het moederland en 4 overzee.
Het bestuur van een departement is in handen van de algemene raad, de conseil général. Het uitvoerend gezag was voorheen (voor 1985) in handen van de préfet. Vandaar nog steeds de aanduiding prefecture voor de hoofdstad van een departement. Tegenwoordig ligt die verantwoordelijkheid in handen van de voorzitter van de algemene raad.

De préfets en de sous-préfets zijn de vertegenwoordigers op het niveau van de minister van binnenlandse zaken. Zij worden per presidentieel besluit benoemd en zijn directe loyaliteit aan de regering verschuldigd.
 




De Franse departementen zijn in alfabetische volgorde genummerd. Deze nummering zie je o.a. in de laatste twee cijfers van de Franse kentekenplaten en de eerste twee cijfers van de Franse postcode. Om administratieve redenen zijn bij de uitgave van nieuwe autokentekenplaten de nummers van het departement niet meer rechtstreeks toegevoegd aan het kenteken, maar wordt het nummer van het departement via een appart plaatje, samen met het logo van het departement aan het nummerbord toegevoegd.
 
Ieder dorp en elke gemeente in een departement heeft een postcode die begint met de twee cijfers van het departement. Voor La Manche, een deel van Basse-Normandie is dat bijvoorbeeld 50.
Dan is er nog de Code INSEE. Dit is een afkorting voor Institut National de le Statisique et des Etudes. Het INSEE is vergelijkbaar met ons CBS. Via het INSEE worden de statistische data van elke gemeente bijgehouden. Elke gemeenten heeft een eigen Code INSEE. Ook deze begint met de eerste twee cijfers van het departement. Maar daarna volgen ze een eigen alfanummerieke code. Gelukkig wordt u daarmee zelden geconfronteerd.
In de parktijk zie je dat Avranches postcode 50300 heeft en de code INSEE is 50025. Pontorson heeft postcode 50170. De code INSEE is 50140

Arrondissementen

De term arrondissement komt oorspronkelijk uit het Frans en betekent letterlijk “afronding”. Het slaat op een onderdeel van het grondgebied van de staat, dat wordt opgedeeld om administratieve of bestuurlijke redenen. Elk arrondissement is een ambtsgebied van colleges en ambtenaren.
Ieder van de departementen is onderverdeeld in een beperkt aantal arrondissementen met als hoofdstad een sous-préfeture. De administratie van een arrondissement valt onder de verantwoordelijkheid van de sous-préfet

Kantons

De arrondissementen zijn op hun beurt weer onderverdeeld in kantons. Een kanton is een organisatorische eenheid. Met name voor de verkiezingen voor de algemene raad (conseil gèneral) van het departement spelen de kantons een rol (als kiesdistrict). Ieder kanton kiest zijn eigen vertegenwoordiger in de afvaardiging.
Merkwaardig genoeg lopen gemeentegrenzen niet altijd gelijk met de grenzen van een kanton. Zo kan het voorkomen dat een deel van de bewoners van één gemeente woonachtig kunnen zijn in kanton A terwijl de overbuurman woonachtig is in kanton B. Behalve dat een kanton bepalend is voor de samenstelling van de "Conseil" heeft het geen bestuurlijke invloed.

Gemeenten

 
Elk kanton is onderverdeeld in verschillende gemeenten. Dat kan verschillen in aantal, b.v. Avranches telt 16 gemeenten, Isigny-la-Bullat bestaat uit slechts één grote gemeente.
 
 
Aan het hoofd van elke gemeente staat de burgemeester. Probeer geen vergelijking te maken met zijn Nederlandse collega, welke is benoemd door de Kroon.
De Franse burgemeester is altijd gekozen door de inwoners. Voor grotere gemeenten is er sprake van een volledige baan. In de meeste gevallen is het een functie voor een inwoner van het betreffende dorp. De burgemeester kan een actieve landbouwer zijn, maar ook een gepensioneerde schooljuffrouw.
 
Kleinere kerkdorpen worden in de regel samengevoegd tot één gemeente, le Bourg. Daarbij kunnen kleinere kerkdorpen en grote landgoederen tot de gemeente worden gerekend.