ma-deuxieme-vie

Alles over wonen en leven in Frankrijk
Alle informatie overzichtelijk & compleet

13 april – Samuel Champlain – Canada wordt Frans

13 april – Samuel Champlain – Canada wordt Frans

Samuel Champlain werd geboren tussen 1567 en 1570 in Brouage. Zijn juiste geboortedatum is verloren gegaan door een grote brand in het gemeentehuis van Brouage in 1690 waardoor alle belangrijke documenten verloren gingen.

Samuel vertrok op 15 maart 1603 voor zijn eerste reis naar Noord Amerika. Het schip waarop hij meevoer was bestemd om onderzoek te doen naar de pelshandel. Hoewel Champlain tijdens deze reis geen officiële rol speelde, maakte hij een topografische kaart van de Saint Lawrencerivier. Teruggekeerd in Frankrijk schreef hij zijn ervaringen op in zijn boek “Des Sauvages”.

Een van de kaarten van Champlain

Zijn werk viel op bij koning Henri IV van Frankrijk. Deze vroeg hem een compleet verslag te maken van zijn reis. Op bevel van de koning voer hij in 1604 terug naar de overkant van de Atlantische Oceaan, samen met Pierre Dugua, die het bevel voerde over de schepen. Champlain was betrokken bij het stichten van de eerste Franse nederzetting In Acadie. It was een gebied in het noordoosten van Noord Amerika dat door Champlain onder beheer kwam van Frankrijk. Acadie bestond uit delen van het oosten van Quebec, New Brunswick, Nova Scotia en verder naar het zuiden, het huidige Philadelphia.

De nederzetting werd binnen een jaar al weer verlaten. Champlain voer door naar Port Royal waar hij bleef tot 1607. Intussen verkende hij de Atlantische kust die hij vrij zorgvuldig in kaart bracht. Zoekende naar plaatsen waar de Fransen zich in de toekomst zouden kunnen vestigen raakte hij regelmatig slaags met de plaatselijke Monomoyick indianen. Dat bracht hem tot de conclusie dat deze omgeving niet geschikt was voor het bouwen van nederzettingen. Hij noemde het gebied Port Fortune en gebruikte deze naam op zijn kaarten.

Daarna keerde hij terug naar Frankrijk om verslag uit te brengen bij de koning.

Gedenkplaat ter herinnering aan het vertrek uit Honfleur

Op 13 april 1608 verliet hij opnieuw Frankrijk, Hij vertrok met enkele schepen vanuit de haven van Honfleur voor wat zijn belangrijkste missie zou worden. Op 31 juli landde hij bij een vernauwing in de Saint Lawrencerivier. Hij bouwde daar een klein fort op de plaats die nu Quebec heet. Het fort bestond uit drie gebouwen met elk twee verdiepingen met daaromheen een vijf meter brede gracht. Hij noemde zijn vesting “l”habitat” mijn woonplaats. Vanuit zijn positie sloot hij verdragen met de indianenstammen de Hurons en de Algonquin. Hij begeleide hen met zijn manschappen tijdens veldtocht tegen de Iroquois.  Tijdens deze toch ontdekte hij een meer dat later zijn naam kreeg, het Champlainmeer. Hij leverde slag met de Iroquois, een slag die hij won en verdiende daardoor de vriendschap van “zijn” indianenstammen.

Het eerste fort bij Quebec

Opnieuw reisde hij terug naar Frankrijk waar hij vergeefs probeerde het handelsmonopolie op de pelzenhandel te verkrijgen. Daarop sloot hij een verbond met een groep kooplieden uit Rouen waarbij werd afgesproken dat Quebec de exclusieve opslagplaats voor doorvoer van pelzen zou worden. In ruil hiervoor beloofden de kooplieden financiële steun aan de nederzetting.

In het voorjaar van 1611 besloot hij de pelzenhandel verder uit te breiden. Verderop aan de rivier moest een nieuwe handelspost worden gebouwd. Deze moest makkelijk bereikbaar zijn voor de Ottawa indianen en andere stammen. Hij koos voor een plek waar de rivier de Ottawa in de Saint Lawrence stroomt en bouwde de nederzetting op een berg die hij “Mont Real” noemde. Vanwege het onbeheersbare gedrag van de vele pelsjagers die zich tot de nieuwe nederzetting aangetrokken voelden reisde hij opnieuw naar Frankrijk. Hij wist koning Lodewijk XIII ervan te overtuigen hem te helpen bij het opstarten van een behoorlijk en wettig bestuur bij wat intussen was uitgegroeid tot nieuwe Franse kolonie. Charles de Bourbon, Comte de Soissons werd aangesteld als gouverneur. Champlain zelf werd benoemd tot vicegouverneur.

Zijn officiële positie gaf Champlain recht om namens de gouverneur de macht uit te oefenen. Hij benoemde sleutelfiguren, hij schakelde militairen in bij de rechtspleging en voor politiediensten. Hij stelde reglementen op kon verdragen sluiten om oorlog te voeren met de vijandige indianen. Ook kon hij kooplieden die geen deel uitmaakten van het monopolistisch handelsverbond onder controle houden.

Verder was hij verantwoordelijk voor het vinden van een doorvaart naar China en Indië.

Hij bleef ijveren voor een goede verstandhouding met de lokale bevolking en het verbeteren van de nederzettingen Quebec en Mont Royal en het opzetten van nieuwe nederzettingen.

Een daarvan was Cap Tourmente halverwege Quebec en Mont Royal. Engelse kooplieden onder aanvoering van de gebroeders Kirke eisten een deel van pelshandel op. Vanzelfsprekend weigerde Champlain dit. Daarop weigerden Engelse kooplieden nog langer de nederzetting te bevoorraden. Door een tekort aan rantsoenen moest Champlain uiteindelijk toegeven.

De gebroeders Kirke keerden terug en dwongen Champlain te stad zich over te geven. Zelf werd hij gevangen genomen en overgebracht naar Londen.

In gevangenschap schreef hij “Voyages de la Nouvelle France” dat hij opdroeg aan Kardinaal Richelieu, die hem had geholpen met de financiering van zijn werk.

In 1632 werd Quebec, als gevolg van het verdrag van Saint-Germain aan Frankrijk terug gegeven. Begin 1633 keerde Champlain als vrij man terug naar Frankrijk. In augustus van dat jaar keerde hij als commandant terug naar Nieuw Frankrijk na vier jaar afwezigheid.

In oktober 1635 werd Champlain getroffen door een beroerte en raakte totaal verlamd. Hij overleed op Eerste Kerstdag 1635.

Zijn graf is nooit exact vastgesteld, maar er werden verschillen gedenktekens voor hem opgericht, onder andere in Couchiching Beach Park in Orilla (Ontario).

Frankrijk raakte een groot avonturier, cartograaf, bestuurder en grondlegger van het huidige Canada kwijt. Zijn invloed op dit deel van de wereld is tot op de dag van vandaag nog merkbaar.